Ο Πατριάρχης Βουλγαρίας στον Πατριαρχείο Ιεροσολύμων

Μετὰ τὴν ἄφιξιν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον Ben Gurion τὴν μεσημβρινὴν ὥραν τῆς Παρασκευῆς, 12^ης 25^ης Σεπτεμβρίου 2026 καὶ τὴν ὑποδοχὴν ἐκεῖ  παρά τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Πατριαρχείου, Πατριαρχικοῦ Ἐπιτρόπου Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καπιτωλιάδος κ. Ἡσυχίου καὶ τοῦ Γέροντος Δραγουμάνου Ἀρχιμανδρίτου π. Ματθαίου, μετά τὴν σύντομον μεσημβρινὴν ἀνάπαυσιν εἰς τὸ ξενοδοχεῖον American Colony, ἔλαβε χώραν ἡ ἐπίσημος ὑποδοχὴ τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Βουλγαρίας καὶ Μητροπολίτου Σόφιας κ.κ. Δανιὴλ καὶ τῆς συνοδείας Αὐτοῦ, Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νευροκοπίου κ. Σεραφείμ, Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Μελενίκου κ. Γερασίμου, Ἀρχιγραμματέως τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, Ἀρχιμανδρίτου Θεοφίλου Andreev, διερμηνέως ἐκ τῆς ἀγγλικῆς γλώσσης,  Πρωτοδιακόνου π. Deyan Kopunovski, ἰατροῦ, Δρ. Ἀλεξάνδρου Σμoτσέφσκι, Πατριαρχικοῦ Συμβούλου, διερμηνέως ἐκ τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης,  Dimitar Goranov, διευθυντοῦ τοῦ Ἰδιαιτέρου Πατριαρχικοῦ Γραφείου,  Angel Karadakov, Mihail Taskov, εἰς τὴν Πύλην τοῦ Δαυΐδ, μέ τιμὰς Προκαθημένου Ἐκκλησίας, τὴν 6.15 μ.μ. ὥραν τῇ ὑποδοχῇ τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καπιτωλιάδος κ. Ἡσυχίου καὶ τοῦ Γέροντος Δραγουμάνου Ἀρχιμανδρίτου π. Ματθαίου καὶ τῶν Προκαθημένων τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Τοπικῶν Ἐκκλησιῶν τῆς Ἱερουσαλήμ τοῦ Γενικοῦ Προξένου τῆς Ἑλλάδος εἰς τά Ἱεροσόλυμα κ. Δημητρίου Ἀγγελοσοπούλου καί τῶν Διπλωματικῶν Ἀντιπροσώπων ἄλλων κρατῶν.

 Τῇ συνοδείᾳ ὅλων τούτων ὁ Μακαριώτατος Πατριάρχης Βουλγαρίας κ.κ. Δανιὴλ καὶ ἡ Πατριαχική συνοδεία Αὐτοῦ ἐπορεύθησαν πρὸς τὸ Πατριαρχεῖον, ἔνθα πρὸ τῆς Πύλης αὐτοῦ ὑπεδέχθησαν Αὐτὸν ἡ ΑΘΜ ὁ Μακαριώτατος Πατριάρχης Ἱεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος μετὰ τῶν Ἀρχιερέων καὶ τῶν Ἱερομονάχων τῆς Ἁγιοταφιτικῆς Ἀδελφότητος· τῇ προπορεύσει τῶν ραβδούχων, τῇ τυμπανοκρουσίᾳ τοῦ Προσκοπικοῦ Σώματος καὶ τῇ κρούσει τῶν κωδώνων καί διὰ τῆς Χριστιανικῆς Ὁδοῦ κατῆλθον εἰς τὸν Πανίερον Ναὸν τῆς Ἀναστάσεως.

 Πρὸ τῆς Ἁγίας Ἀποκαθηλώσεως ἔλαβε χώραν ἡ προσκύνησις καὶ τὸ θυμίαμα, ἐν ᾧ ἐψάλλετο ὑπὸ τοῦ Πρωτοψάλτου τοῦ Πανιέρου Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως διακόνου π. Εὐσταθίου τὸ εἰσελεύσομαι εἰς τόν οἶκον σου, καί ἐν συνεχείᾳ οἱ δύο Προκαθήμενοι προσεκύνησαν τὴν Ἱερὰν Πλάκα τῆς Ἁγίας Ἀποκαθηλώσεως.

Ἐν συνεχείᾳ, ὁ Μακαριώτατος Πατριάρχης Ἱεροσολύμων μετὰ τοῦ  Μακαριωτάτου Πατριάρχου Βουλγαρίας κ.κ. Δανιήλ κατηυθύνθησαν πρὸς τὸν Πανάγιον Τάφον.   Πρὸ τῆς εἰσόδου τοῦ Ἱεροῦ Κουβουκλίου, ὁ Πατριάρχης Βουλγαρίας ἀνέγνωσε τὸ Β΄ Ἑωθινὸν Εὐαγγέλιον τῆς Ἀναστάσεως εἰς τήν Βουλγαρικήν γλῶσσαν καί ἀνεπέμφθη δέησις.

Ἐν συνεχείᾳ ἐψάλη Δοξολογία εἰς τὸ Καθολικὸν καὶ ἐγένοντο αἱ δέουσαι τῇ περιστάσει προσφωνήσεις, ἤτοι τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ἱεροσολύμων ὡς ἕπεται:

«Ἰδού δή τί καλόν ἤ τί τερπνόν, ἀλλ’ ἤ τό κατοικεῖν ἀδελφούς ἐπί τό  αὐτό», (Ψαλμ. 132,1), ἀναφωνεῖ ὁ θεῖος Δαυΐδ.

Μακαριώτατε Μητροπολῖτα Σόφιας καί Πατριάρχα Βουλγαρίας,

ἐν  Χριστῷ τῷ Θεῷ λίαν ἀγαπητέ καί περιπόθητε Ἀδελφέ

καί Συλλειτουργέ τῆς Ἡμῶν Μετριότητος κύριε Δανιήλ, 

Τό  δαβιτικόν ρῆμα τοῦτο προσλαμβάνει σήμερον ἰδιαιτέραν ἐκκλησιολογικήν σημασίαν ἐν τῇ Ἁγίᾳ Πόλει Ἱερουσαλήμ, ἐν ᾗ μετά  πνευματικῆς χαρᾶς καί ἀγαλλιάσεως ὑποδεχόμεθα τήν Ὑμετέραν  Μακαριότητα, προσερχομένην διά πρώτην φοράν, μετά τήν ἀνάδειξιν  Αὐτῆς εἰς τόν Πατριαρχικόν Θρόνον τῆς Ἁγιωτάτης Ὀρθοδόξου  Ἐκκλησίας τῆς Βουλγαρίας, εἰς τήν Ἁγίαν Σιών καί εἰς τά Πανάγια  Προσκυνήματα τῆς θείας ἐνσάρκου Οἰκονομίας.

Ἡ Εἰρηνική αὕτη Ἐπίσκεψις τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος οὐχ ἁπλῶς  ἀποτελεῖ σημαντικόν ἐκκλησιαστικόν γεγονός, ἀλλ’ εἶναι ὁμολογία τῆς  κοινῆς ἡμῶν πίστεως καὶ ζῶσα μαρτυρία τῆς ἐν Χριστῷ ἑνότητος τῆς  Ἁγίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Ὑμεῖς, ὡς Προκαθήμενος Ἀδελφῆς  Ἁγιωτάτης Ὀρθοδόξου Ἡμῶν Ἐκκλησίας, προσέρχεσθε εἰς τούς  τόπους, ἐν οἷς τό μυστήριον τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας ἐφανερώθη ἐν  τῇ ἱστορίᾳ καί «ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο καί ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν», (Ἰω.  1,14).

Οἱ πόδες τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος ἴστανται ἐπί τῆς πόλεως τῆς  Μεγάλης, τῆς Ἁγίας Ἱερουσαλήμ, ἐπί τοῦ Γολγοθᾶ, ἐν  ᾧ  ὁ  ἐνανθρωπήσας Λόγος τοῦ Θεοῦ «κλίνας τήν κεφαλήν παρέδωκε τό  πνεῦμα» (Ἰω. 19,30)· ἐνταῦθα τό καινόν Μνῆμα, ἐξ οὗ ἀνέτειλε τό  ἀνέσπερον φῶς τῆς Ἀναστάσεως· ἐνταῦθα τό θεμέλιον τῆς  Ἐκκλησίας, ἡ ἀποστολική καθέδρα τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου τοῦ  Ἀδελφοθέου, τοῦ πρώτου Ἱεράρχου τῶν Ἱεροσολύμων.

Ὁ θεῖος Χρυσόστομος, θαυμάζων τήν ἀκατάλυτον ἕλξιν τῶν Ἁγίων  Τόπων λέγει τοῖς πιστοῖς: «ἐννόησον τίνος ἕνεκεν ἡ οἰκουμένη συντρέχει ἅπασα, τάφον ἰδεῖν σῶμα οὐκ ἔχοντα· ποία δύναμις ἕλκει  τούς ἀπό τῶν περάτων τῆς γῆς, ὥστε ἰδεῖν ποῦ μέν [ὁ Χριστός]  ἐτέχθη, ποῦ δέ ἐτάφη, ποῦ δέ ἐσταυρώθη». (ὀμιλία ΡΘ΄, PG 55.)

Ἐν τῷ πνεύματι τούτῳ, Ἡμεῖς, μετά τῆς περί Ἡμᾶς Ἀγίας καί Ἱερᾶς  Συνόδου καί τῶν τιμίων μελῶν Ἁγιοταφιτικῆς Ἡμῶν Ἀδελφότητος  ἀσπαζόμεθα ἐν Κυρίῳ τήν Ὑμετέραν Μακαριότητα καί τήν τιμίαν  Αὐτῆς Συνοδείαν καί ἐκφράζομεν δι’ ἔτι μίαν φοράν τήν χαράν ἡμῶν  διά τήν παρουσίαν Αὐτῆς ἐν τοῖς Ἁγίοις Τόποις.

Εὐχόμεθα, ὅπως ὁ ἐπί τοῦ Φρικτοῦ Γολγοθᾶ Σταυρωθείς καί ἐκ τοῦ Παναγίου καί Ζωοδόχου Τάφου τριήμερος Ἀναστάς Κύριος ἡμῶν  Ἰησοῦς Χριστός ἐνισχύῃ τήν Ὑμετέραν Μακαριότητα εἰς τήν ὑψηλήν  Πατριαρχικήν Αὐτῆς διακονίαν, διαφυλάττῃ τήν Ἁγιωτάτην  Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν τῆς Βουλγαρίας καί τόν εὐσεβῆ λαόν αὐτῆς  καί κρατύνῃ ἔτι μᾶλλον τούς ἱερούς καί ἀδελφικούς δεσμούς μεταξύ  τῶν Ἁγιωτάτων Ἐκκλησιῶν Ἱεροσολύμων καί Βουλγαρίας, εἰς δόξαν  τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ καί οἰκοδομήν τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ. Καλῶς ἤλθατε, Μακαριώτατε καί Ἅγιε Ἀδελφέ, εἰς τήν Ἁγίαν Σιών,  εἰς τήν Μητέρα τῶν Ἐκκλησιῶν καί εἰς τόν Πανάγιον καί Ζωοδόχον Τάφον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ».

Και ἡ ἀντιφώνησις τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Βουλγαρίας κ. Δανιήλ ὡς ἕπεται:

Μακαριώτατε,

Εὐχαριστίαν καὶ δοξολογίαν ἀναπέμπομεν τῷ Πανοικτίρμονι Κυρίῳ  καὶ Θεῷ ἡμῶν, τῷ ἀξιώσαντι ἡμᾶς νὰ εὑρεθῶμεν ἐνταῦθα, ἐν τῇ  ἁγιωτάτῃ Ἐκκλησίᾳ τῶν Ἱεροσολύμων, ἐξ ἧς προῆλθον πᾶσαι αἱ κατὰ τόπους Ἐκκλησίαι. Ἐγκάρδιον εὐγνωμοσύνην ἐκφράζομεν καὶ πρὸς Ὑμᾶς, Μακαριώτατε, διά τε τὴν ἀδελφικὴν πρόσκλησιν πρὸς  πραγματοποίησιν τῆς παρούσης εἰρηνικῆς ἐπισκέψεως εἰς τὸ καθ’ Ὑμᾶς παλαίφατον Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων καὶ διὰ τοὺς θερμοὺς λόγους τῆς προσφωνήσεως Ὑμῶν. Τούτους ἠκούσαμεν μετὰ βαθείας συγκινήσεως ἐν τῷ πανσέπτῳ δι’ὅλους τοὺς χριστιανοὺς τόπῳ τούτῳ, τῷ πανιέρῳ Ναῷ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, ἐνώπιον τοῦ Παναγίου καὶ Ζωοδόχου Τάφου. Ἐπιτρέψατε, λοιπόν, ἡμῖν νὰ ἐκφράσωμεν ἐν πρώτοις τὴν ἐξισταμένην πνευματικὴν ἡμῶν χαράν, ἥτις πληροῖ τὰς καρδίας πάντων ἡμῶν, ὁσάκις συνερχόμεθα ἐπὶ τὸ αὐτὸ μετὰ τῶν ἐν πίστει ἀδελφῶν, κοινωνοῦντες τῆς αὐτῆς ἐλπίδος τῆς Ἀναστάσεως. Τὴν ἀνεκλάλητον χαρὰν ταύτην ἐξυμνεῖ ἤδη ὁ ψαλμῳδὸς καὶ προφητάναξ Δαβίδ, μακαρίζων τὴν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι κοινωνίᾳ τῶν ἀδελφῶν: «ἐκεῖ ἐνετείλατο Κύριος τὴν εὐλογίαν καὶ ζωὴν ἕως τοῦ αἰῶνος» (Ψαλμ. 132, 1-3).

Ἐρχόμεθα πρὸς Ὑμᾶς καὶ πρὸς τὴν ἁγιωτάτην Ἐκκλησίαν Ἱεροσολύμων ἐν εἰρήνῃ! Ἐν τῇ εἰρήνῃ, ἣν κατέλιπεν ἡμῖν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, εἰπὼν πρὸς τοὺς ἁγίους αὐτοῦ μαθητάς: «Εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν» (Ἰω. 14, 27). Ἐρχόμεθα πρὸς μαρτυρίαν τῆς ἐν πίστει ἑνότητος ἡμῶν καὶ τῆς ἡμετέρας μυστηριακῆς κοινωνίας ἐν τῷ Πνεύματι τῆς Ἀληθείας καὶ ἐν τῷ ἁγίῳ Ποτηρίῳ τῆς Εὐχαριστίας. Ἐρχόμεθα ἐμφορούμενοι ἀδελφικῆς ἐν Χριστῷ ἀγάπης καὶ βαθυτάτου σεβασμοῦ πρὸς τὴν Ὑμετέραν λίαν ἀγαπητὴν καὶ σεβασμίαν Μακαριότητα καὶ πρὸς τὴν ἔνδοξον καὶ μαρτυρικὴν Σιωνίτιδα Ἐκκλησίαν. Ἡ δὲ χαρὰ ἡμῶν ἐπαυξάνεται ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ εἰρηνικὴ αὕτη ἐπίσκεψις εἰς τὸ Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων πραγματοποιεῖται κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς μεγάλης ἑορτῆς, καθ’ ἣν ἀναμιμνῃσκόμεθα τῆς εὑρέσεως τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ ὑπὸ τῆς ἁγίας ἰσαποστόλου αὐτοκρατείρας Ἑλένης καὶ τοῦ ἁγίου προκατόχου Ὑμῶν, ἀρχιεπισκόπου Ἱεροσολύμων Μακαρίου τοῦ Α΄. Μεγάλην τιμὴν καὶ γνησίαν πνευματικὴν εὐφροσύνην ἀποτελεῖ δι’ ἡμᾶς ὁ μεθ’ Ὑμῶν συνεορτασμὸς τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, τὸν ὁποῖον ἡγίασεν ὁ Θεάνθρωπος Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς διὰ τῶν σταυρικῶν αὐτοῦ παθῶν καὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ, πρὸς σωτηρίαν ἑκάστου ἐξ ἡμῶν καὶ σύμπαντος τοῦ ἀνθρωπίνου γένους.  

Ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, τῆς πρώτης ἐκκλησιαστικῆς κοινότητος καὶ τῆς πρώτης συνόδου τῶν ἁγίων ἀποστόλων, μέχρι τῶν καθ’ ἡμᾶς ἡμερῶν, ἡ Ἁγία Πόλις Ἱερουσαλὴμ ἀποτελεῖ φυσικὸν πόλον ἕλξεως τῶν ἀνὰ τὴν οἰκουμένην χριστιανῶν, ἰδιαιτέρως δὲ ἡμῶν τῶν ὀρθοδόξων. Οὕτω καὶ ὁ ὀρθόδοξος βουλγαρικὸς λαός, καθ’ ὅλην τὴν ὑπερχιλιετῆ χριστιανικὴν αὐτοῦ πορείαν, διαφυλάσσει τὴν εἰς τοὺς Ἁγίους Τόπους προσκυνηματικὴν ἱεραποδημίαν ὡς μίαν τῶν ἱερωτέρων καὶ σεβασμιωτέρων παραδόσεών του. Τὸ προσκύνημα εἰς τὸν Πανάγιον Τάφον ὑπῆρξε διὰ δεκάδας γενεῶν τῶν προγόνων ἡμῶν μία ἐκ τῶν σημαντικωτέρων καὶ πολυτιμοτέρων στιγμῶν τοῦ βίου των. Οὗτοι προσήρχοντο ἐνταῦθα μετὰ σταθηρᾶς πίστεως, εἰλικρινοῦς μετανοίας καὶ βαθυτάτης εὐλαβείας πρὸς τὰ πανίερα προσκυνήματα τῶν Ἁγίων Τόπων, διατηροῦντες οὕτω ζῶντα τὸν δεσμὸν τῆς ὀρθοδόξου Βουλγαρίας μετὰ τῆς Ἁγίας Πόλεως καὶ τῆς ἐν αὐτῇ παροικούσης ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας.

Δὲν δυνάμεθα, Μακαριώτατε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, νὰ μὴν μνημονεύσωμεν καὶ τοὺς πατροπαραδότους ἀδελφικοὺς δεσμοὺς μεταξὺ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἁγίας Πόλεως ταύτης καὶ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Βουλγαρίας – δεσμοὺς χιλιετοῦς ἱστορίας, ἑδραιουμένους εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πίστεως, τὴν ἀδελφικὴν ἀγάπην, τὴν ἀμοιβαίαν συμπαράστασιν καὶ τὴν ἀγαστὴν συνεργασίαν.

Ἰδιαιτέρως δὲ προσήκει σήμερον νὰ ἐξάρωμεν τὴν ἀδελφικὴν συμπαράστασιν τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων κατὰ τὰς δυσχερεῖς διὰ τὴν Ἐκκλησίαν ἡμῶν περιστάσεις τοῦ σχίσματος. Οὐδέποτε θὰ λησμονήσωμεν τὴν εἰρηνοποιὸν στάσιν καὶ συμφιλιωτικὴν συμβολὴν τῶν ἀξίων προκατόχων Ὑμῶν, τοῦ πατριάρχου Ἱεροσολύμων Κυρίλλου τοῦ Β΄ κατὰ τὴν Σύνοδον τοῦ 1872 καί, μεταγενεστέρως, τῶν ἀοιδίμων Πατριαρχῶν Ἱεροσολύμων Νικοδήμου καὶ Δαμιανοῦ, οἵτινες περιέβαλλον τὸν λαὸν ἡμῶν μετ’ ἰδιαιτέρας συμπαθείας. Εὐγνωμόνως θὰ ἐνθυμούμεθα πάντοτε τὴν μεσολάβησιν τῆς ἁγίας Ἐκκλησίας τῶν Ἱεροσολύμων εἰς τὰς διαπραγματεύσεις διὰ τὴν ἄρσιν τοῦ σχίσματος, κατὰ τὴν δεκαετίαν τοῦ 1930 μέχρι καὶ τῆς ὁριστικῆς αὐτοῦ ἐπιλύσεως, τὴν 22αν Φεβρουαρίου 1945, πρὸς ὑπέρβασιν τῆς θλιβερᾶς ἐκείνης ἐκκλησιαστικῆς ἀνωμαλίας. Ἀνακαλοῦμεν εἰς τὴν μνήμην ἡμῶν τὴν σεπτὴν μορφὴν τοῦ ἀοιδίμου ἐπισκόπππου Στοβίων Βόριδος, μετέπειτα μητροπολίτου Νευροκοπίου καὶ μαρτυρικῶς ἀναιρεθέντος ὑπὸ τοῦ ἀθέου καθεστῶτος ἐν Βουλγαρίᾳ, ὅστις ἐπεσκέφθη τὴν Ἁγίαν Πόλις καὶ διεξῆγε τὰς διαπραγματεύσεις διὰ τὴν ἄρσιν τοῦ σχίσματος.

Ἐν ἐπιστολῇ αὐτοῦ πρὸς τὸν μητροπολίτην Πτολεμαΐδος Κελαδίωνα, ἐν ἔτει 1933, γράφει χαρακτηριστικῶς: «Ἡ παραμονή μου εἰς τὴν Ἁγίαν Πόλιν καὶ εἰς τὴν Ἁγίαν Γῆν θὰ μείνῃ δι’ ἐμὲ ἀλησμόνητος καθ’ ὅλον μου τὸν βίον… Εἰς ὅλην τὴν Ἁγιοταφιτικὴν Ἀδελφότητα θὰ μείνω ἐσαεὶ  εὐχαριστημένος καὶ ὑποχρεωμένος διὰ τὴν μεγάλην καὶ ἐγκάρδιον  ἀδελφικὴν προσοχήν». Διαβεβαιοῦμεν τὴν Ὑμετέραν Μακαριότητα ὅτι ἡ ὀρθόδοξος Βουλγαρία καὶ τὸ Πατριαρχεῖον Βουλγαρίας διατηροῦν ἀνεξίτηλον τὴν μνήμην τῆς συμπαραστάσεως καὶ τῆς ἀγάπης ταύτης καὶ θὰ περιβάλλουν ἐσαεὶ μετ’ εὐγνωμοσύνης τὸ Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων.

Οἱ στερεοὶ οὗτοι ἀδελφικοὶ δεσμοὶ ἑνότητος καὶ συνεργασίας μεταξὺ τῶν ὈρθοδόξωνἘκκλησιῶν ἡμῶν ἐκραταιώθησαν καὶ ἀνεπτύχθησαν περαιτέρω προϊόντος τοῦ χρόνου, τόσον ὑπὸτῶν ἀξίων προκατόχων Ὑμῶν ἐπὶ τοῦ πατριαρχικοῦ θρόνου, ὅσον καὶ ὑπὸ τῶν πρὸ ἡμῶν προκαθημένων τοῦ Πατριαρχείου Βουλγαρίας, τῶν μακαριστῶν Πατριαρχῶν Κυρίλλου, Μαξίμου καὶ Νεοφύτου. Μετὰ τῆς αὐτῆς ταπεινῆς προαιρέσεως καὶ τῆς ἀποφασιστικότητος νὰ ἀναδειχθῶμεν ἀντάξιοι τῶν προκατόχων ἡμῶν, ἀνεδεξάμεθα καὶ ἡμεῖς τὴν εὐθύνην τῆς συνεχίσεως τῆς διακονίας των. Ὅθεν δεόμεθα τοῦ Φιλευσπλάγχνου ἡμῶν Θεοῦ ὅπως κραταιώσῃ ἡμᾶς ἐν τῇ κοινῇ ἡμῶν προσπαθείᾳ πρὸς στερέωσιν τῆς πανορθοδόξου ἑνότητος καὶ κήρυξιν τοῦ Εὐαγγελίου τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Εἴθε ἡ παροῦσα συνάντησις καὶ αἱ ἡμέραι, τὰς ὁποίας θὰ διέλθωμεν ὁμοῦ ἐν προσευχῇ καὶ κοινωνίᾳ ἀδελφικῇ, νὰ ἀποτελέσουν μίαν ἔτι τηλαυγῆ μαρτυρίαν τῆς εὐλογημένης ἐκκλησιαστικῆς ἡμῶν ἑνότητος, τῆς δυνάμεως καὶ τῆς ἀληθείας τῆς ἁγίας καὶ σωτηριώδους ὀρθοδόξου πίστεως, ὡσαύτως δὲ καὶ τῆς κοινῆς ἡμῶν μερίμνης ὑπὲρ τοῦ σύμπαντος κόσμου.

Ἐκτενῶς καὶ διαπρυσίως δεόμεθα σήμερον ὑπὲρ εἰρήνης καὶ εὐδοκίας μεταξὺ πάντων τῶν λαῶν καὶ τῶν θρησκευτικῶν κοινοτήτων τῶν Ἁγίων Τόπων, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ συμπάσης τῆς οἰκουμένης, τῆς δοκιμαζομένης ὑπὸ διενέξεων καὶ αἱματηρῶν συγκρούσεων. Ἡ παροῦσα συνάντησις παρέχει ἡμῖν ἔτι μίαν εὐκαιρίαν νὰ ὑψώσωμεν ὁμοῦ τὴν φωνὴν τῆς ἁγίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ὑπὲρ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου καὶ τῆς ἀξίας τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς. Νὰ καταθέσωμεν κοινὴν μαρτυρίαν περὶ τοῦ Φωτός, ὅπερ ἀνέτειλεν ἐν τοῖς τόποις τούτοις πρὸ δύο χιλιετιῶν διὰ τῆς Γεννήσεως τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ. Ἐκεῖνος ἐγεννήθη ὡς ἄνθρωπος, ἔπαθεν δι’ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν, καὶ κατεδέξατο τὸν σταυρικὸν θάνατον, ἵνα ἀναστῇ νικητὴς τοῦ θανάτου καὶ χαρίσηται ἡμῖν τὴν ἐκ τῆς ἁμαρτίας καὶ τῆς φθορᾶς ἐλευθερίαν, τὴν ζωὴν καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς, κατὰ τὸν ἴδιον αὐτοῦ λόγον: «ἐγὼ ἦλθον ἵνα ζωὴν ἔχωσι καὶ περισσὸν ἔχωσιν», (Ἰω. 10, 10).

Ἡ Καινὴ Διαθήκη, ἣν συνῆψεν ὁ Θεὸς μετὰ τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἶναι ἡ Διαθήκη τῆς συγχωρήσεως πάντων, τῆς καταλλαγῆς καὶ τῆς ἀγάπης. Εἴθε ἡ ἀγάπη αὕτη, ἣν πρῶτος ἐφανέρωσεν αὐτὸς ὁ Θεός, νὰ κατευθύνῃ σταθηρῶς καὶ ἀσφαλῶς πάντας τοὺς λογισμοὺς καὶ τὰς πράξεις ἡμῶν, ἐν τῷ καθ’ ἡμέραν ἀγῶνι πρὸς οἰκοδομὴν τῆς ἁγίας αὐτοῦ Ἐκκλησίας.

Εἴθε τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, τὸ ἐκχυθὲν δαψιλῶς ἐπὶ τοὺς μαθητὰς ἐν τῷ ὑπερῴῳ τῆς Ἱερουσαλήμ καὶ ἀναδεῖξαν αὐτοὺς ἀποστόλους καὶ κήρυκας τοῦ Εὐαγγελίου εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης, νὰ πληροῖ καὶ νὰ καθοδηγῇ καὶ ἡμᾶς εἰς νομὰς σωτηρίους. Ἂς παραμένῃ τὸ Πανάγιον Πνεῦμα ὁ ἀψευδὴς οὗτος σύμβουλος ἐν τῇ ποιμαντικῇ ἡμῶν διακονίᾳ εἰς τὴν ἁγίαν Ἐκκλησίαν τοῦ Ἀρχιποίμενος Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πρὸς δόξαν Θεοῦ καὶ πρὸς ὠφέλειαν καὶ προκοπὴν τῶν ὑπ’ Αὐτοῦ ἐμπιστευθέντων ἡμῖν τέκνων, ὡσαύτως δὲ καὶ πάσης τῆς ἀνὰ τὴν οἰκουμένην ἀνθρωπότητος.

Ἡ εἰρήνη καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ κοινωνία τοῦ Παναγίου Πνεύματος εἴη μετὰ πάντων ἡμῶν!».

Τὰς προσφωνήσεις ἠκολούθησε ἡ προσκύνησις εἰς τὸν Φρικτὸν Γολγοθᾶν, μετὰ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε ἡ ἄνοδος ἐν πομπῇ εἰς τὰ Πατριαρχεῖα καί  ἀντηλλάγησαν καί πάλιν αἱ δέουσαι προσφωνήσεις ὡς ἕπεται:

Ἡ εὐλογημένη παρουσία τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος συμπίπτει μετὰ τῆς λαμπρᾶς πανηγύρεως τῆς Παγκοσμίου Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Ἐνταῦθα, ἐν τοῖς Ἁγίοις Τόποις, ἔνθα ἐτελεσιουργήθη τὸ μυστήριον τοῦ Σταυροῦ καὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, ἡ Ἐκκλησία ἀναφωνεῖ μετὰ τοῦ ἱεροῦ ὑμνογράφου:
«Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ ἑκουσίως, τῇ ἐπωνύμῳ σου καινῇ πολιτείᾳ τοὺς οἰκτιρμούς σου δώρησαι, Χριστὲ ὁ Θεός· εὔφρανον ἐν τῇ δυνάμει σου τοὺς πιστοὺς βασιλεῖς ἡμῶν, νίκας χορηγῶν αὐτοῖς κατὰ τῶν πολεμίων· τὴν συμμαχίαν ἔχοιεν τὴν σήν, ὅπλον εἰρήνης, ἀήττητον τρόπαιον».

Κατὰ τὴν μεγάλην ταύτην Δεσποτικὴν ἑορτήν, ἀναμιμνῃσκόμεθα οὐ μόνον τοῦ σωτηρίου Πάθους καὶ τῆς Σταυρώσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, οὐδὲ μόνον τῆς εὑρέσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ὑπὸ τῆς Ἁγίας Ἰσαποστόλου Ἑλένης ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ προκατόχου ἡμῶν Ἁγίου Μακαρίου, Ἀρχιεπισκόπου Ἱεροσολύμων, ἀλλὰ καὶ τοῦ μυστηρίου τῆς ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ Χριστός, ἐκτείνας ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ τὰς ἀχράντους Αὐτοῦ χεῖρας, περιέπτυξε δι’ αὐτῶν σύμπασαν τὴν ἀνθρωπότητα καὶ ἐκάλεσε πάντας εἰς τὴν σωτήριον αὐτοῦ κοινωνίαν. Διὸ καὶ ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ καθίσταται δι’ ἡμᾶς «ὅπλον εἰρήνης» καὶ «ἀήττητον τρόπαιον», σημεῖον καταλλαγῆς, κοινωνίας καὶ ἑνότητος.

Ἰδιαιτέρως δὲ σήμερον, ἐν κόσμῳ δοκιμαζομένῳ ὑπὸ πολέμων, βίας, συγχύσεως, ἀπογνώσεως καὶ πνευματικῆς ἀποστασίας, ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ καλεῖται νὰ δίδῃ ἀδιαλείπτως τὴν μαρτυρίαν τῆς καταλλαγῆς, τῆς ἀμοιβαίας κατανοήσεως, τῆς ἐλπίδος καὶ τῆς εἰρήνης. Ἡ μαρτυρία αὕτη ὅμως ἀσθενεῖ ἕνεκα τῶν ἀνθρωπίνων ἀδυναμιῶν καὶ τῶν διαιρέσεων. Διὸ καὶ ἐπιβάλλεται ὅπως ἐργαζώμεθα ἀόκνως πρὸς διαφύλαξιν καὶ ἀποκατάστασιν τῆς ἑνότητος, «σπουδάζοντες τηρεῖν τὴν ἑνότητα τοῦ Πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης» (Ἐφ. 4,3).
Ἐκ τοῦ φρικτοῦ Γολγοθᾶ καὶ τοῦ Ζωοδόχου Τάφου, ἐκ τῶν τόπων δηλονότι τῆς Σταυρώσεως καὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν, ἀναπέμπομεν θερμὴν δέησιν ὑπὲρ τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας, ἵνα ἡ κοινὴ Ὀρθόδοξος μαρτυρία καταστῇ ἔτι ἰσχυροτέρα ἐν τῷ συγχρόνῳ κόσμῳ.

Ἡ πρόσφατος ἐπίσκεψις τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος εἰς τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον καὶ ἡ νῦν Εἰρηνικὴ Ὑμῶν Ἐπίσκεψις εἰς τὴν Ἁγίαν Σιών καὶ τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Παναγίου Τάφου ἀποτελοῦν ἔμπρακτον μαρτυρίαν τῆς μερίμνης Ὑμῶν διὰ τὴν ἑνότητα καὶ τὴν εἰρήνην τῶν κατὰ τόπους Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν.
Ἐκτιμῶντες δεόντως τὴν πρωθιεραρχικὴν διακονίαν τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος καὶ τὴν εὐλάβειαν καὶ ἀγάπην Ὑμῶν πρὸς τὰ Πανάγια Προσκυνήματα καὶ τὴν Ἁγίαν Γῆν, ἡγούμεθα προσήκον, ἐπὶ τῇ ἱερᾷ ταύτῃ πανηγύρει τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ, νὰ ἀπονείμωμεν εἰς τὴν Ὑμετέραν Μακαριότητα τὸν Σταυρὸν τοῦ Παναγίου Τάφου, ὡς ἔκφρασιν τιμῆς καὶ ἀδελφικῆς ἐν Χριστῷ ἀγάπης, δι’ Ὑμῶν δὲ καὶ πρὸς ἅπαν τὸ εὐσεβὲς πλήρωμα τῆς ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Βουλγαρίας.
«Ἵνα ἀποκαταλλάξῃ τοὺς ἀμφοτέρους ἐν ἑνὶ σώματι τῷ Θεῷ διὰ τοῦ Σταυροῦ» (Ἐφ. 2,16), κηρύττει ὁ θεῖος Παῦλος. Εἴη οὖν ὁ Τίμιος Σταυρὸς πηγὴ δυνάμεως καὶ θείας ἐνισχύσεως εἰς τὴν ὑψηλὴν πρωθιεραρχικὴν διακονίαν Ὑμῶν, ἵνα ποιμαίνητε θεοφιλῶς τὸ εὐσεβὲς πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Βουλγαρίας καὶ συμβάλλητε, μετὰ τῶν λοιπῶν Προκαθημένων τῶν κατὰ τόπους Ἁγιωτάτων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, εἰς τὴν διαφύλαξιν τῆς εἰρήνης, τῆς ὁμονοίας καὶ τῆς ἑνότητος τῆς Ἁγίας ἡμῶν Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

Ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης εἴθε να εὐλογῇ καί να ἐνισχύῃ τὴν Ὑμετέραν Μακαριότητα καὶ ἅπαν τὸ εὐσεβὲς πλήρωμα τῆς πεφιλημένης Ἐκκλησίας τῆς Βουλγαρίας.

Ἄξιος!

Εἰς πολλὰ ἔτη, Δέσποτα! Mnogaya leta!”

β. Ἀντιφώνησις τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Βουλγαρίας κ.κ. Δανιήλ:

“Μακαριώτατε Πατριάρχα Ἱεροσολύμων, ἐν Χριστῷ λίαν ἀγαπητὲ Ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργέ, Προκαθήμενε τοῦ παλαιφάτου Θρόνου τῆς Ἁγίας Σιών, κύριε Θεόφιλε,
Σεβασμιώτατοι καὶ Θεοφιλέστατοι Ἀρχιερεῖς,
Σεβαστοὶ πατέρες,
Ἀγαπητοὶ ἐν Κυρίῳ ἀδελφοί,

Μετὰ βαθείας συγκινήσεως καὶ εὐγνωμοσύνης εὐχαριστοῦμεν τὴν Ὑμετέραν Μακαριότητα διὰ τὴν θερμὴν καὶ ἀδελφικὴν ὑποδοχήν, καθὼς καὶ διὰ τοὺς λόγους, μὲ τοὺς ὁποίους ἐτιμήσατε ἡμᾶς, τὴν συνοδείαν ἡμῶν καὶ σύμπασαν τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν τῆς Βουλγαρίας. Ἡ πρώτη ἡμῶν εἰρηνικὴ ἐπίσκεψις εἰς τὴν Ἁγίαν Σιὼν ἀποτελεῖ δι’ ἡμᾶς ἀπερίγραπτον εὐλογίαν. Ἐνταῦθα, ἐνώπιον τοῦ φρικτοῦ Γολγοθᾶ καὶ τοῦ Παναγίου Τάφου, συναισθανόμεθα βαθύτερον ὅτι ἡ ἐλπὶς τῆς Ἐκκλησίας θεμελιοῦται ἐπὶ τοῦ ζωοποιοῦ Σταυροῦ καὶ τῆς ζωηφόρου Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Μᾶς συνεκίνησαν ἰδιαζόντως οἱ λόγοι Ὑμῶν περὶ τῆς μακραίωνος χριστιανικῆς παρουσίας τοῦ βουλγαρικοῦ λαοῦ εἰς τὰ ηὐλογημένα τοῦτα ἐδάφη. Ἐκ μέρους τοῦ εὐσεβοῦς πληρώματος τῆς ἐν Βουλγαρίᾳ Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μεταφέρομεν πρὸς Ὑμᾶς τὴν ἀγάπην καὶ τὰς ἐκθύμους αὐτοῦ εὐχάς. Ἡ σημερινὴ συνάντησις εἰς τὴν Μητέρα πασῶν τῶν Ἐκκλησιῶν ἀνανεώνει τοὺς ἰσχυροὺς πνευματικοὺς δεσμοὺς μεταξὺ Ἱεροσολύμων καὶ Βουλγαρίας. Εὐχαριστοῦμεν ἐπίσης τὴν Ἁγιοταφιτικὴν Ἀδελφότητα διὰ τὴν ἄοκνον, ἀπερίσπαστον καὶ ἀφωσιωμένην αὐτῆς διακονίαν εἰς τὰ πανίερα προσκυνήματα τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου.

Ἐν αὐταῖς ταύταις ταῖς ἡμέραις τῆς ἑορτῆς τῆς Παγκοσμίου Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ ἀναπέμπομεν ἰδιαιτέραν δέησιν ὑπὲρ τῆς εἰρήνης ἐν τῇ Ἁγίᾳ Γῇ καὶ ἐν τῷ κόσμῳ ἅπαντι. Εἴθε ὁ Κύριος νὰ ἐπιστηρίζῃ πάντας ὅσοι δοκιμάζονται ἀπὸ τὴν βίαν, τοὺς ὀδυνηροὺς πολέμους, τὰς καταστροφάς, τὴν ἀνασφάλειαν καὶ τὸν φόβον. Εἴθε ὁ Σταυρὸς Αὐτοῦ, τὸ «ὅπλον εἰρήνης», νὰ βάλῃ ἔξω πάντα φόβον καὶ νὰ ὁδηγῇ καὶ ἡμᾶς εἰς τὴν καταλλαγήν, τὴν ἀδελφικὴν ὁμόνοιαν καὶ τὴν διαφύλαξιν τῆς περιποθήτου ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας.

Εὐχαριστοῦμεν ἐκ βάθους καρδίας τὴν Ὑμετέραν Μακαριότητα διὰ τὴν εἰς ἡμᾶς λίαν τιμητικὴν ἀπονομὴν τοῦ παρασήμου τοῦ Σταυροῦ τοῦ Παναγίου Τάφου. Ἀσμένως καὶ πανευγνωμόνως δεχόμεθα τὴν ἱερὰν ταύτην διάκρισιν ὡς ἔκφρασιν τῆς Ὑμετέρας ἐξιδιασμένης ἀδελφικῆς ἀγάπης πρὸς ἡμᾶς καὶ ἐν ταὐτῷ πρὸς ἅπαν τὸ εὐσεβὲς καὶ φιλόχριστον πλήρωμα τῆς ἐν Βουλγαρίᾳ Ἐκκλησίας. Νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι θὰ ἀποτελῇ δι’ ἡμᾶς διαρκῆ ὑπόμνησιν τῆς σημερινῆς φιλαδέλφου συναντήσεως καὶ τῆς ἐν Χριστῷ κοινωνίας τῶν ἡμετέρων Ἐκκλησιῶν.

Μακαριώτατε, εὐχόμεθα ὁ Ἀναστὰς Κύριος νὰ χαρίζῃ Ὑμῖν ὑγίειαν σταθηράν, δύναμιν καὶ μακροημέρευσιν, καὶ νὰ ἐνισχύῃ ὅλην τὴν Ἁγιοταφιτικὴν Ἀδελφότητα εἰς τὴν περίπυστον ἱερὰν αὐτῆς διακονίαν. Εἴθε ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης νὰ εὐλογῇ τὴν Ἁγίαν Σιών, τὰς Ἐκκλησίας ἡμῶν καὶ πάντας τοὺς λαοὺς τῆς γῆς.
Εἰς πολλὰ ἔτη, Μακαριώτατε!”

Περατωθέντων τῶν προσφωνήσεων, ἔλαβε χώραν ἡ παρασημοφόρησις τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Βουλγαρίας κ.κ. Δανιήλ διά τοῦ Παρασήμου τοῦ   Μεγαλοσταύρου τοῦ Τάγματος τῶν Ἱπποτῶν τοῦ Παναγίου Τάφου, τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νευροκοπίου κ. Σεραφείμ καί τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Μελενίκου κ. Γερασίμου διά τῶν Παρασήμων τοῦ Ἀνωτέρου Ταξιάρχου τοῦ ἰδίου Τάγματος, καί ἀντηλλάγησαν τά προσήκοντα τῇ ἑορτίῳ περιστάσει ταύτῃ δῶρα, ἐν εὐχαριστίᾳ καὶ δοξολογίᾳ πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τὴν δωρεάν ὑπ’ Αὐτοῦ τῆς εὐκαιρίας ταύτης τῆς εἰρηνικῆς ἐπισκέψεως καὶ ἐν Χριστῷ κοινωνίας τῶν δύο Ἐκκλησιῶν, πρὸς μαρτυρίαν ἑνός μηνύματος ἐνότητος εἰρήνης καὶ συνδιαλλαγῆς πρὸς τὸν κόσμον.

Ἠκολούθησε τέλος δεῖπνον, τὸ ὁποῖον παρέθεσεν ὁ Μακαριώτατος Πατριάρχης Ἱεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος εἰς τὸ ξενοδοχεῖον Notre Dame πρὸς τιμὴν τοῦ Πατριάρχου Βουλγαρίας καὶ τῆς Συνοδείας αὐτοῦ.

Ἐκ τῆς Ἀρχιγραμματείας