21 Μαΐου 2024

«Εγώ ειμί η ανάστασις και η ζωή, ο πιστεύων εις εμέ καν αποθάνη ζήσεται» (Ιω. 11,25)

«”Η αγία του Πάσχα ημέρα” είναι, με τα λόγια του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, “μυσταγωγία στα ουράνια αγαθά, διότι είναι εορτή διαβάσεως”, πέρασμα από τον θάνατο στη ζωή, από τα πρόσκαιρα στην αιωνιότητα. Εντονότερα κατά τις ημέρες του Πάσχα, αλλά και καθημερινά, προσκαλούνται όλοι οι χριστιανοί στην προσωπική και κοινωνική τους ζωή να πραγματοποιήσουν αυτό το πέρασμα από την αδιαφορία στην αγάπη, τούτη την έξοδο από την υποκρισία στην αλήθεια, από την αμεριμνησία στη συνευθύνη, από την απαξίωση στον σεβασμό, από το άδικο στη δικαιοσύνη, για να διαβούν εντέλει από την εξουσία του φθοροποιού θανάτου στην άφθαρτη και αληθινή ζωή και να απολαύσουν τις αμέτρητες δωρεές του Αναστημένου Χριστού», τονίζει, μεταξύ άλλων, για την Ανάσταση του Κυρίου, στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Θωμαή Χουβαρδά, επίκουρος καθηγήτρια του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

   Ακολουθεί το άρθρο της κ. Χουβαρδά:

   «Εγώ ειμί η ανάστασις και η ζωή, ο πιστεύων εις εμέ καν αποθάνη ζήσεται» (Ιω. 11,25)

   Στην ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, η Ανάσταση του Θεανθρώπου Χριστού εορτάζεται ως η «εορτή των εορτών», η «πανήγυρις των πανηγύρεων». Το παράδοξο είναι ότι η κατ’ εξοχήν λαμπροφόρος πανήγυρη συνυφαίνεται, με πένθος και πόνο, με τον θρήνο του Σταυρού, το Πάθος του Σταυρωθέντος Λυτρωτή, Ιησού Χριστού. Αυτού που, προσλαμβάνοντας ολάκερη την ανθρώπινη φύση, πήρε πάνω του εκουσίως όλες τις αμαρτίες και τα πάθη της, νίκησε τον θάνατο, αναστήθηκε από τους νεκρούς και χάρισε ζωή ατελεύτητη. Η λύπη και ο θρήνος δίνουν τη θέση τους στη χαρά και την ευφροσύνη της αναστημένης Του παρουσίας.

   Πράγματι, «η αγία του Πάσχα ημέρα» είναι, με τα λόγια του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, «μυσταγωγία στα ουράνια αγαθά, διότι είναι εορτή διαβάσεως», πέρασμα από τον θάνατο στη ζωή, από τα πρόσκαιρα στην αιωνιότητα. Εντονότερα κατά τις ημέρες του Πάσχα, αλλά και καθημερινά, προσκαλούνται όλοι οι χριστιανοί στην προσωπική και κοινωνική τους ζωή να πραγματοποιήσουν αυτό το πέρασμα από την αδιαφορία στην αγάπη, τούτη την έξοδο από την υποκρισία στην αλήθεια, από την αμεριμνησία στη συνευθύνη, από την απαξίωση στον σεβασμό, από το άδικο στη δικαιοσύνη, για να διαβούν εντέλει από την εξουσία του φθοροποιού θανάτου στην άφθαρτη και αληθινή ζωή και να απολαύσουν τις αμέτρητες δωρεές του Αναστημένου Χριστού. 

   Βεβαίως, οι χριστιανοί δεν μπορούν να παραβλέψουν την οδυνηρή πλευρά της ζωής, όταν βιώνουν καθημερινά πόνο, υποκρισία, αδικία, διαφθορά, πόλεμο και ποικίλα άλλα άλγη. Ενώ είναι πλασμένοι για τη χαρά της ζωής, γεύονται διαρκώς τον πόνο του θανάτου. Το θαύμα όμως της Ανάστασης του Θεανθρώπου Χριστού βοηθά να αντιμετωπιστεί ο κάθε πόνος, η κάθε δοκιμασία, ο κάθε πειρασμός που βιώνει στην καθημερινότητά του ο άνθρωπος, κι αυτή ακόμη η οδύνη του θανάτου, βιολογικού και πνευματικού, μέσα από την καινούρια διέξοδο που προσφέρει ο ίδιος ο αναστημένος Κύριος με τη θυσιαστική αγάπη και τη λυτρωτική θυσία του για όλους τους ανθρώπους. Ο άνθρωπος, «ο εν μικρώ μέγας», μπορεί πλέον να αντλήσει ελπίδα και δύναμη από το γεγονός της Ανάστασης, αναγεννάται πραγματικά, ζει μια άλλη βιωτή, μεταστοιχειώνεται η φύση και η ύπαρξή του (Άγ. Γρηγόριος Νύσσης). Ο πόνος και η θλίψη μέσα στην ελπίδα και το φως της Ανάστασης όχι απλώς μετριάζονται και απαλύνονται, αλλά μεταμορφώνονται σε ελπίδα, αντοχή, αντίσταση, θάρρος και εγρήγορση. Παρηγορείται και στηρίζεται η καρδιά του ανθρώπου, όταν αναλογίζεται ότι ο ίδιος ο Χριστός που έπαθε και αναστήθηκε τον διαβεβαιώνει «Εν τω κόσμω θλίψιν έξετε∙ αλλά θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τον κόσμον» (Ιω. 16,33). Η Ανάσταση μεταμορφώνει την ανθρώπινη ύπαρξη, αληθεύει στις καρδιές των ανθρώπων και τότε ομολογούν με πίστη το σταυροαναστάσιμο, ελπιδοφόρο και ευφρόσυνο άγγελμα της Εκκλησίας «Ανάστασιν Χριστού θεασάμενοι, …προσκυνήσωμεν την του Χριστού αγίαν Ανάστασιν· ιδού γαρ ήλθε διά του Σταυρού χαρά εν όλω τω κόσμω».

Καθηγητής Μιχαήλ Μαντζανάς: Η Ανάσταση του Ιησού Χριστού

Την υπέρτατη αξία της Ανάστασης του Ιησού Χριστού, τη νοηματοδότησή της και τη σηματοδότησή της αναδεικνύει μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και της Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθήνας, Μιχαήλ Μαντζανάς. «Το μήνυμα της Ανάστασης του Ιησού Χριστού σημαίνει την αλλαγή της παρελθούσας νοοτροπίας και επισημαίνει τη μετάβαση από την εικονική δύναμη του θανάτου στην αλήθεια της αιώνιας ζωής. Το ιστορικό γεγονός της Ανάστασης του Ιησού Χριστού μας εμβολιάζει με τις έννοιες αλήθεια, ελπίδα και ελευθερία. Όλα τα υλικά και τα κτιστά χάνονται μέσα στη ροή του χρόνου. Η αλήθεια που μας νοηματοδοτεί η Ανάσταση του Ιησού Χριστού μένει αιώνια και το γεγονός που σηματοδοτεί είναι η σωτηρία των ανθρώπων» υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, ο αναπληρωτής διευθυντής του Εργαστηρίου Φιλοσοφικής Συμβουλευτικής και Φιλοσοφίας της Αυτογνωσίας και διδάσκων στα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στο Τμήμα Φιλοσοφίας στη Φιλοσοφική του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

   Αναλυτικά, ο κ. Μαντζανάς αναφέρει:

   Η Ανάσταση του Ιησού Χριστού αποτελεί ιστορικό γεγονός που προκαλεί δέος, θαυμασμό και ελπίδα στον πιστό άνθρωπο. Ο Θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός ήλθε στον πλανήτη μας για τη σωτηρία των ανθρώπων από τη φθορά του θανάτου. Τα διδάγματά του είναι γεμάτα σωτηριολογική προοπτική, είναι διαχρονικά επίκαιρα και αδιάψευστα αληθινά. Οι διδαχές του είναι σωτηριώδεις, όπως η έκφραση της αγάπης «αγαπάτε αλλήλους». Οι παραβολές του ασώτου υιού, του άφρονος πλουσίου, του καλού Σαμαρείτη, του Τελώνου και του Φαρισαίου είναι μνημειώδεις. Τα θαύματα και η θεραπεία από ανίατες ασθένειες είναι μεγαλειώδεις. Απαιτείται πολύς χρόνος για να αναλύσουμε το κτιστό, το ορατό έργο που μας παρέδωσε ο Θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός ως ιερή παρακαταθήκη και το συνέχισαν οι Άγιοι Απόστολοι και οι σύγχρονοι άξιοι ιεράρχες μας, καθώς και ο Κλήρος. Υπάρχει, όμως, και η άκτιστη αλήθεια, η άκτιστη αιώνια πραγματικότητα, το άκτιστο θείο έργο του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού, η άκτιστη αλήθεια της αιώνιας ζωής μετά θάνατον.

   Ο Ιησούς Χριστός σταυρώθηκε από εμάς τους ανθρώπους. Πάνω στον Σταυρό επιτελέστηκε το θείον πάθος και παρέδωσε το πνεύμα του. Με τη λόγχη του τρύπησαν την πλευρά, την καρδιά για να μην υπάρξουν αμφιβολίες ως προς τη βεβαιότητα του θανάτου του και αμέσως έτρεξε από εκεί αίμα και νερό για να επιβεβαιωθεί το γεγονός του θανάτου του. Μετά ζήτησαν κουστωδία για την περιφρούρηση και για την αποτροπή της κλοπής του σώματός του. Δηλαδή, ελήφθησαν όλα τα ασφαλή μέτρα που δεν άφηναν περιθώρια για την αμφισβήτηση της αλήθειας του θανάτου και της ταφής του Ιησού Χριστού.

   Ο Κύριος Ιησούς Χριστός αναστήθηκε και κατήργησε τον θάνατο. Αναστήθηκε και παρουσιάστηκε, όπως και όταν έκρινε στους μαθητές του, όπως τα ιερά κείμενα μας βεβαιώνουν. Η άκτιστη αλήθεια του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού έγινε ορατή αλήθεια και αντικειμενική πραγματικότητα. Ο αναστημένος Ιησούς Χριστός είναι η άκτιστη αλήθεια που παρουσιάστηκε στον κτιστό κόσμο της φθοράς και του θανάτου. Ο αναστημένος Ιησούς Χριστός νίκησε την υλική, την κτιστή φθορά του θανάτου. Άρα, αποδεδειγμένα υπάρχει ζωή μετά θάνατον.

   Άξιον επιστημονικής προσοχής και αναντίρρητης αντικειμενικής παρατήρησης αποτελεί το δεδομένο ότι μέσα από την προσεκτική μελέτη της απόδοσης του βαρυσήμαντου γεγονότος της Ανάστασης από τους Ευαγγελιστές εξάγονται η ομοψυχία και η ομοφωνία στην παράδοση του ίδιου γεγονότος, η διαφορετικότητα του τρόπου ερευνητικής προσέγγισης των κριτηρίων και των μαρτυριών, καθώς και ο ξεχωριστός τρόπος πρόσληψης και αφήγησης των πραγματικών γεγονότων. Η διαφορετική οπτική αποτελεί και το αδιάψευστο κριτήριο επιστημονικότητας του ύψιστου ιστορικού γεγονότος της Ανάστασης.

   Το μήνυμα της Ανάστασης του Ιησού Χριστού σημαίνει την αλλαγή της παρελθούσας νοοτροπίας και επισημαίνει τη μετάβαση από την εικονική δύναμη του θανάτου στην αλήθεια της αιώνιας ζωής. Το ιστορικό γεγονός της Ανάστασης του Ιησού Χριστού μας εμβολιάζει με τις έννοιες αλήθεια, ελπίδα και ελευθερία. Όλα τα υλικά και τα κτιστά χάνονται μέσα στη ροή του χρόνου. Η αλήθεια που μας νοηματοδοτεί η Ανάσταση του Ιησού Χριστού μένει αιώνια και το γεγονός που σηματοδοτεί είναι η σωτηρία των ανθρώπων.

   Μιχαήλ Κ. Μαντζανάς, Καθηγητής Παν/μίου (ΑΕΑΑ), Διδάσκων Μ.Π.Σ. Τμ. Φιλοσοφίας – Φιλοσοφικής ΕΚΠΑ , Αν. Δ/ντής Εργαστηρίου Φιλοσοφικής, Συμβουλευτικής & Φιλοσοφίας της Αυτογνωσίας ΕΚΠΑ

   Ελένη Μαχαίρα